Wybór wędki - czyli sztuka kompromisu - Część Druga [2/3]

2018-09-09
Wybór wędki - czyli sztuka kompromisu - Część Druga [2/3]Witaj!

W pierwszej części zająłem się podstawowymi parametrami i ich wpływ na wartości użytkowe wędek. Druga część to próba odpowiedzi na najtrudniejsze pytanie dotyczące wędki na szczupaka, okonia, sandacza... na każdą rybę. Uniwersalnej! Jaką akcję ma wędka i jaką mieć powinna?. Tak naprawdę każdy ma inne preferencje, dodatkowo to co jeden rozumie przez szybkie inny traktuje jako wolne :)


Dochodzimy więc do miejsca w którym panuje największe zamieszanie. Akcji wędki nie da się opisać w systemie metrycznym, nie da się tego zmierzyć. Nie jest też ustandaryzowana, także wędki o tym samym opisie akcji, dwóch różnych producentów, mogą się od siebie różnić.  W pierwszej kolejności przybliżę defnicję „akcji” którą posługuj się producenci przy opisie wędek. Akcja, oznacza jak szybko wędka zaczyna się uginać, patrząc od szczytówki wędki.

Akcja wędki


Mamy wędki oznaczone akcją „Fast” która oznacza, że wędka ugina się stosunkowo szybko, najczęściej w pierwszej 1/3 długości wędki. Są to szybkie, cięte, czułe kije, świetnie nadające się go jigowania czy łowienia z opadu. Gorzej radzą sobie z amortyzowaniem ryby podczas holu

„Moderate”/„Medium” wędka ugina się później, między 1/3 a 1/2 wędki. Są wolniejsze od Fastów, dają mniejsze czucie przynęty ale zdecydowanie lepiej radzą sobie pod rybą.

Wędki które uginają się najpóźniej, za 1/2 długości, określane są akcją „Slow”. Wędki cechujące najmniejszym czuciem, typowe „kluchy”. Znakomicie zachowują się podczas holu, są w stanie wyciągnąć rybę zapiętą za włosek.
Dla precyzyjniejszego opisania akcji wędki, wprowadzone są też określenia pośrednie jak „Extra Fast”, „Medium-Fast”, „Medium-Slow” itd.

Drugą uzupełniającą definicją akcji, jest szybkość, z jaką wędka po ugięciu wraca do pozycji początkowej. Mimo że jest to kompletnie inna definicja, najcześciej oznacza to samo. Wędka o akcji Fast, w której ugina się jedynie szczytówka, wróci do pozycji początkowej szybciej, niż wędka o akcji „Slow” gdzie ugina się praktycznie cała wędka.

Jest to dosyć uproszczony sposób opisywania wędek. Pierwsza definicja charakteryzuje ugięcie wędki, natomiast druga definicja odnosi się samej dynamiki/sprężystości kija. Nie zawsze to idzie w parze. W zależności od materiału blanku i uzbrojenia, dwie wędki o tym samym ugięciu, mogą mieć różną dynamikę. Wędki uzbrojone w najlżejsze przelotki i posiadające wysoko modułowy blanki dają największą dynamikę. Charakteryzuje to głównie najdroższe wędki.

Najczęściej można zaobserwować to przyglądając się ofercie jednego producenta, gdy opisy wędek z różnych serii są identyczne, ale same wędki w odczuciu mają różne dynamiki, przy tym samym ugięciu. Niestety rzadko który producent chwali się z ilu modułowego grafitu wykonał wędki, także najprostszym sposobem jest sugerowanie się ceną.
Jeśli wędka X do 20 gram o akcji Fast będzie kosztować 300 zł, możemy założyć że wędka Y, do 20 gram o tej samej akcji Fast, tego samego producenta ale za 600 zł, będzie dynamiczniejsza.
Co oznacza dla nas wysoka dynamika kija? Same plusy: większa czułość(o tym później), dalsze rzuty(przynęty latają jak z procy), duża szybkość i „ciętość” wędki podczas prowadzenia przynęty przy jednoczesnym głębokim ugięciu pod dużym obciążeniem(holem ryby).

Na co wpływa akcja wędziska:

Czułość

Fasty są najczulsze, najlepiej przenoszą drgania z linki do ręki wędkarza.
Wędki Medium i Slow wychodzą na tym polu gorzej.

Praca pod rybą

Najlepsze właściwości i amortyzację ryby podczas holu prezentują tutaj wędki o akcji Medium i Slow, przy Fast’ach doświadczymy większą ilość spadów.

Głębokie ugięcie wędki pomaga w walce z największymi okazami

Odległość rzutu

Jeśli sprowadzić by ten aspekt jedynie do akcji, najlepiej będą zachowywały sie wędki, które w największym stopniu podczas wymachu się naładują, czyli Medium. Dodatkowo im wyższa dynamika blanku, tym lepiej. Teoretycznie wędki o akcji Slow sprawowały by się tu najlepiej jednak w praktyce są one zbyt wolne i brak im dynamiki aby daleko posłać przynętę. Fasty natomiast załadują się w mniejszym stopniu niż Medium,

Prowadzenie przynęty

Trzeba tu rozdzielić przynęty, których akcje nadaje wędkarz, lub prowadzenia wymaga czułości. Będą to wszelkiego rodzaju jigi, koguty, gumki, łowienie opadem, twiching, jerking. W takich wypadkach sprawdzą się doskonale Fasty, wolniejsze wędki nie dadzą takiego czucia i precyzji prowadzenia, będą się uginać pod podbiciami.
W przypadku przynęt które nie są prowadzone wędką, a najczęściej zwijane kołowrotkiem, jak: obrotówki, woblery, spinnerbaity, swimbaity, czułość nie jest tak kluczowa i doskonale radzą sobie również wolniejsze wędki.

Można też przyjąć zasadę- im przynęta stawia większy opór w wodzie, tym wolniejsza powinna być wędka.
Np. przy głęboko chodzących woblerach które same w sobie mocno uginają wędkę, przy wolniejszej akcji zawsze zostanie jakiś zapas przy braniu ryby, wędka zaabsorbuje uderzenie. Gdybyśmy używali w tym wypadku sztywnej, szybkiej wędki, w momencie brania wędka nie zamortyzuje uderzenia co może skończyć się puszczeniem któregoś elementu zestawu lub „odbiciem” ryby od przynęty.

Im mniejszy opór stawia też przynęta w wodzie, tym robi się większy balon na żyłce, który przy zacięciu trzeba wybrać. Tutaj lepiej spiszą się szybkie sztywne wędki które od razu wybiorą luz, w wolniejszych wędkach będzie widoczne opóźnienie w zacięciu.

Szczytowa akcja to duży plus podczas zacięcia ryby

Zacięcie

Działa podobna zasada jak przy prowadzeniu przynęty. Trzeba mieć na uwadze, że szybkie wędki dają mniejsze opóźnienie w zacięciu, nawet przy małym ruchu nadgarstka jesteśmy w stanie zareagować na branie. W wolniejszych wędkach trzeba wykonać większy ruch wędką, aby napotkać na „twarde” i zaciąć rybę.
Z tego względu Fasty polecany są gdy potrzebne jest szybkie zacięcie, lub gdy nie mamy zawsze napietej linki, np podczas opadu gumy tworzy się lekki balon, lub podczas jerkowania gdy robimy pauzę a jerk jest na luźniej lince. Fasty, szybciej wybiorą luz linki i efektywnie zatną rybę.
Przy prowadzeniu przynęt jak obrotówka czy wobler, linka jest cały czas mocno napięta, brania doskonale czuć, także Fasty nie są konieczne a wolniejsze wędki doskonale poradzą sobie przy zacięciu gdyż i tak są już w pewien sposób wygięte przez opór jaki przynęta stawia w wodzie.

Wytrzymałość linki

Przy cieńszych a zarazem słabszych linkach, w których łatwiej może dojść do zerwania, lepiej stosować wędki o akcji wolniejszej. Rzadziej będzie dochodzić do sytuacji, gdy pod wpływem nagłego zrywu ryby, linka będzie napięta do granic wytrzymałości. Wolna, w pełni uginająca się wędka to wszystko wchłonie,

Żyłka czy plecionka

Generalnie rodzaj linki powinniśmy dobierać do metody połowu i wędki a nie odwrotnie. Jednak mogą wystąpić sytuacje gdy użycie danego typu linki jest kluczowe i pod nia musimy dobrać sprzęt. W skrócie, plecionki maja minimalną rozciągliwość, świetnie przekazują drgania co daje dużą czułość zestawu.
Żyłki są rozciągliwe, gorzej przekazują brania. Często stosowane tam gdzie czułość zestawu nie jest najważniejsza, np przy łowieniu na jazi kleni na woblery czy smużaki. Są mniej widoczne w wodzie a przez swoją rozciągliwość dają dodatkową amortyzację.
W sytuacji gdy musimy z różnych względów użyć żyłki, ale zależy nam na czułości zestawu, warto wybrać wtedy szybszą wędkę, niż stosowalibyśmy do łowienia na plecionkę.

Specyfika ryby

Akcję wędki trzeba także dobrać pod gatunek ryby na jaką się nastawiamy. Na przykład łowienie okoni jigami wskazywało by na używaniu kijów x-fast i fast, jednakże patrząc na kruchość ich pysków często, stosuje się miększe kije. Traci się trochę na komforcie prowadzenia ale zyskuje na mniejszej liczbie spadów.
Przy łowieniu na opad na te same przynęty, w tych samych warunkach, ale dwóch różnych ryb, sandaczy lub szczupaków, również użyjemy innych wędek. Do sandaczy wybierzemy szybszy, bardziej cięty kij. Natomiast na szczupaki wybierzemy coś wolniejszego. Nie wymagają tyle finezji co sandacze, ich brania zazwyczaj nie są tak subtelne dlatego możemy „poświęcić” czułość wędki na rzecz lepszej amortyzacji, co jest ważniejszą cecha dobrej wędki na szczupaka.

Każdy drapieżnik wymaga innej akcji wędki

Jako uzupełnienie, nalezy nadmienić że akcje wędek, porównujemy zawsze w kijach o tej samej mocy. Sama zaś akcja, nie oznacza ugięcia pod maksymalnym obciążeniem, jak to często się sprawdza wędki w sklepach wędkarskich. Oznacza miejsce w którym wędka najlepiej pracuje, najłatwiej się ugina. Najłatwiej sprawdzić to samemu, opierając szczytówkę o podłogę, delikatnie ją naciskając.

Jak widzicie, wędkarz przed wyborem wędki, stoi naprzeciw wielu dylematów.
Wie że nie kupi kija dobrego na wszystko, dlatego koniecznie musi zadać sobie pytanie jakimi przynętami będzie łowił, jak je prowadził, na jakich łowiskach i na co się nastawia. Dzięki takiej wiedzy, znając powyższe cechy wędzisk i jakie mają przełożenie na łowienie, jest w stanie wybrać wędkę idealnie skrojoną pod siebie.
Jest to sztuka kompromisu, gdzie stawiamy na cechy pożądane dla nas, kosztem tych, które nie są tak kluczowe.

Przy wybieraniu wędki kierujemy się jeszcze jednym aspektem, nie związanym bezpośrednio z technicznymi właściowściami, a mianowicie ceną… ale o tym już w następnym artykule.
Pokaż więcej wpisów z Wrzesień 2018
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce. Informacje o przechowywaniu danych zgodnie z RODO znajdziesz w naszej polityce prywatności
Zamknij
pixel